Je ‘gaspedaal’ blijft hangen!

Je 'gaspedaal' blijft hangen! Help!

Ieder mens beschikt over twee zenuwstelstels. Het autonome stelsel regelt automatisch bijna alle onbewuste functies en processen in je lichaam zoals je ademhaling, je hartslag, je bloeddruk, de energieproductie, de spijsvertering en stofwisseling. Maar je kunt het beïnvloeden door je wil! Dit zenuwstelsel kent twee standen: gevaar/actie/stress en herstel/rust.

Je kunt deze zenuwstelsels zien als de controlekamer van je lichaam. Ze functioneren als een netwerk waarin je hersenen, ruggenmerg en zenuwen samenwerken zodat je allerlei bewuste acties als praten en bewegen kunt uitvoeren. Als dit netwerk goed samenwerkt, krijgt je hele lichaam de ruimte om allerlei lichaamsprocessen op te pakken en optimaliseren.

Rem- en het gaspedaal

De zogenaamde sympathicus regelt je energieverbruik en zorgt voor actie. Bij inspanning, werk of pijn, maar ook bij emoties zoals angst, boosheid of opwinding, versnelt de sympathicus allerlei lichaamsfuncties zodat er heel snel energie beschikbaar komt. Hij zorgt ervoor dat je lichaam gas geeft.

De tegenhanger van de sympathicus is de parasympathicus. Deze wordt actief zodra je ontspant. Dit is jouw rem, de ontspanning. De parasympathicus zorgt ervoor dat je hartslag vertraagt, je ademhaling rustiger wordt en je spijsvertering weer actiever wordt.

Dat gaat volledig automatisch. Wat gebeurt er als je in actie moet komen of focus moet houden? Dan zorgt de sympathicus dat het gaspedaal wordt ingedrukt. Je ademhaling versnelt, je bloedvaten vernauwen en er wordt adrenaline aangemaakt. Alles wordt in paraatheid gebracht om snel te kunnen reageren. Andere processen worden tijdelijk in de wacht gezet. Er gaan minder bloed naar je spijsverteringsorganen en de huid en ons immuunsysteem verzwakt. Alles is gericht op de taak op korte termijn: om te overleven.

Wanneer de sympathicus voortdurend ‘aan’ staat, kan de parasympaticus daar na een tijdje niet meer tegen op. Dan vermindert jouw remcapaciteit. Het gevolg: je kunt je minder goed ontspannen, je bent druk, snel geïrriteerd en onrustig. Je lichaam kan minder goed herstellen. Dat put je uit. Je ‘gaspedaal’ blijft hangen!

In onze huidige samenleving is helaas de kans groot dat jouw gaspedaal te vaak of te diep wordt ingedrukt. Hierdoor raak het autonome zenuwstelsel uit balans en blijven bepaalde stress­hormonen zoals adrenaline en cortisol in je bloed aanwezig. De hartslag, suikerspiegel en bloeddruk blijven hoog, je spijsvertering raakt verstoort, je slaapt slecht en je immuunsysteem en algehele gezondheid wordt zwakker.

Je gaspedaal blijft hangen!

Je lichaam raakt ontregeld

Als dat langere tijd duurt, komen ook andere lichaamsfuncties zoals je spijsvertering onder druk te staan. De bacteriën in je darmen zorgen voor energie, breken gifstoffen en medicijnen af en trainen je immuunsysteem. Een verstoorde darmfunctie zorgt ervoor dat de bacteriën in je darmen niet goed functioneren.

Je lichaam komt dan in een vicieuze cirkel terecht. De vermoeidheid leidt tot een ontregeling in je lichaam en dat leidt tot nog meer vermoeidheid. Het kost je steeds meer moeite om de dingen te doen die je normaal leuk vindt. Je kunt je interesse voor allerlei activiteiten en de mensen om je heen zelfs vrijwel helemaal verliezen. En soms heb je ook moeite met informatie goed verwerken: je geheugen lijkt af en toe wel een zeef.

Vermoeidheid kan tot chronische aandoeningen leiden

Als je lichaam eenmaal ontregeld is geraakt, kan dat grote gevolgen hebben. Mensen met chronische vermoeidheidsklachten kunnen het chronisch vermoeid­heidssyndroom (cvs) of een andere auto­immuunziekte ontwikkelen.

Normaal gesproken beschermt het afweersysteem van ons lichaam ons tegen ziekteverwekkers zoals bacteriën, virussen, schimmels of parasieten. Bij een autoimmuunziekte is die natuurlijke afweer in de war geraakt en gaat, naast ontstekingen, ook gezonde delen van het lichaam aanvallen.

Hoogleraar medische psychologie Hans Knoop vermoedt dat ook bij long covid het immuunsysteem niet meer goed functioneert. Na het herstel is een ontstekingsreactie in het brein achtergebleven. Hierdoor denkt het lichaam dat er nog steeds een virus actief is en blijft daartegen vechten. Andere artsen wijten de blijvende gezondheidsklachten aan het autonome zenuwstelsel, dat in de ‘gevaar/ actie/stress’ ­stand blijft hangen. Het gevolg:

Je ‘gaspedaal’ blijft hangen!

Je energiebalans verbeteren

Je kunt je vermoeidheid verminderen door je energiebalans te verbeteren. Hoe doe je dat?

Luister naar je lichaam. Het praat de hele dag met je en geeft via je emoties aan wat je nu het meest nodig hebt, de zogenaamde ‘STOP’ emoties. Als je voelt dat je ‘geen zin’ meer hebt, is dat vaak een van de signalen dat je (te) moe bent om door te gaan. Luister naar dat signaal! Wat je ook aan het doen bent, stop ermee en neem even pauze. Net als het brandstoflampje op je dashboard waarschuwt je gevoel je of jouw accu bijna leeg is. Neem dat serieus. Ga niet door, ook al zegt je verstand dat het ‘leuk’, ‘noodzakelijk’ of ‘logisch’ is. Rem op tijd en ontspan je lichaam zodat je gaspedaal niet meer blijft hangen!

Hulp nodig?

Wij hebben een herstelplanner ontwikkeld waarin je in 5 stappen gedurende 13 weken met 4 acties per dag, je energiebalans gaat herstellen. Lees hier meer informatie over onze herstelplanner. Heb je direct hulp nodig, neem dan hier contact met ons op.

Je kunt je ook aanmelden voor onze periodieke tips en informatie. Aanmelden kan hier.

Je 'gaspedaal' blijft hangen! En je kunt niet meer ontspannen.